Hội nghị lần thứ 34 của Ủy ban Điều tiết Tài chính Châu Á: Căng thẳng thương mại và tác động tới sự ổn định của thị trường Châu Á
  • Ngày 07/07/ 2019 .Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề ”Căng thẳng thương mại Trung – Mỹ, và đánh giá tác động của nó tới ổn định tài chính tại khu vực châu Á”. 

    Lịch sử cho thấy không một quốc gia hoặc bên liên quan nào được hưởng lợi từ một cuộc chiến thương mại, điều quan trọng là phải hiểu được các động cơ đằng sau các cuộc chiến thương mại hiện nay do Hoa Kỳ khởi xướng, nhằm chống lại sự bành trướng của Trung Quốc. Hoa Kỳ có thâm hụt thương mại lớn và liên tục với một số quốc gia, bao gồm Mexico, Đức và Nhật Bản, đặc biệt với Trung Quốc. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng
    một thế giới của chuỗi cung ứng toàn cầu và các tập đoàn đa quốc gia, việc đánh giá nguồn gốc của thâm hụt thương mại thực sự rất khó xác định.


    Hoa Kỳ mặc dù ghi nhận tầm quan trọng của cạnh tranh trong việc thiết lập thương mại bình đẳng, thế nhưng luôn cho rằng sân chơi này thường bất lợi cho họ. Tại nhiều quốc gia, bao gồm cả Trung Quốc, việc các công ty Hoa kỳ tiếp cận thị trường thường bị hạn chế, trong khi các công ty các quốc gia đối tác thường dễ dàng hơn trong việc tiếp cận thị trường Hoa Kỳ. Hơn nữa, Hoa Kỳ nhiều lần cảnh báo việc các thị trường nước ngoài
    này đã không bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và thậm chí còn vi phạm trắng trợn các lệnh trừng phạt thương mại của Hoa Kỳ.

    Ngay cả khi hiểu rõ rằng sẽ không có người chiến thắng trong một cuộc chiến thương mại, Hoa Kỳ tin rằng sẽ chịu tổn thất ít hơn các đối thủ, với sức mạnh của nền kinh tế cộng với lợi thế về thị trường buộc các đối thủ phải chịu các áp lực lớn từ lệnh trừng phạt, ngay cả khi những điều này trái với quy định của WTO.
    Những gián đoạn đến chuỗi cung ứng toàn cầu đã khiến nhiều công ty nước ngoài chuyển (hoặc có kế hoạch di chuyển) ra khỏi Trung Quốc, chủ yếu vào Đông Nam Á và đặc biệt là Việt Nam. Tuy nhiên, các quốc gia tiếp nhận này, cũng hiện đang có thặng dư thương mại với Mỹ, và hoàn toàn có thể sẽ trở thành mục tiêu của Hoa Kỳ trong tương lai. Mức độ ảnh hưởng đầy đủ của những gián đoạn này sẽ lớn đến mức nào tùy thuộc vào việc chiến tranh thương mại có còn tồn tại hay không. Hơn nữa, đã có tuyên bố của Hoa Kỳ rằng Châu Âu, Nhật Bản và đặc biệt là Trung Quốc đang sử dụng các chính sách tiền tệ để chống lại thuế quan của Hoa Kỳ. Những tuyên bố như vậy, nếu đúng, có thể có tác động nghiêm trọng đến sự ổn định thị trường tài chính toàn cầu và
    cuối cùng, làm chậm tăng trưởng thế giới.

    Các cuộc họp gần đây tại G20 dường như đã làm giảm căng thẳng như vậy. Kể từ đó, Trung Quốc đã đáp ứng với một loạt các bước để chấm dứt giới hạn sở hữu đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực tài chính, bao gồm cả ngân hàng, vào năm 2020, trước một năm so với kế hoạch. Trung Quốc cũng mở cửa lĩnh vực sản xuất và giảm danh sách đầu tư tiêu cực; bãi bỏ giới hạn sở hữu trong lĩnh vực chứng khoán, phái sinh và bảo hiểm; và cam kết không sử dụng thao túng tỷ giá để cạnh tranh. Bên cạnh đó, Trung Quốc đã cam kết thúc đẩy mua thêm hàng nông sản của Hoa Kỳ.


    Điều đáng lo ngại hơn là liệu sự leo thang căng thẳng gần đây có phải là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến thương mại do Hoa Kỳ khởi xướng đang dần vượt qua vấn đề thương mại, ít nhất là một cuộc chiến công nghệ dưới góc độ an ninh quốc gia. Trong bối cảnh này, rõ ràng lợi ích của Mỹ và Trung Quốc không tương thích. Về dài hạn, nó có thể khiến thế giới bị chia tách thành 2 khối vận hành theo quỹ đạo riêng.
    Khuyến nghị
    1 WTO cần tiến hành cải cách hướng tới thương mại công bằng hơn, bao gồm vai trò của các DNNN, quyền sở hữu trí tuệ, một hệ thống toàn diện để giải thích cho hành vi có trách nhiệm với môi trường và vai trò trong tương lai của các nền kinh tế mới nổi cũng như các thỏa thuận khu vực và song phương. Ngoài ra, cần phải có hình phạt mạnh mẽ để tránh vi phạm các quy tắc.
    2 Trong môi trường bất ổn căng thẳng thương mại hiện nay, cần tăng cường vai trò của BIS và IMF để thường xuyên theo dõi tác động của căng thẳng thương mại với sự ổn định tiền tệ và thị trường tài chính, đặc biệt là tăng trưởng toàn cầu. Về vấn đề này, cần xem xét việc thiết lập một thỏa thuận chính thức khu vực châu Á nhằm giám sát và đánh giá tác động đối với châu Á, đặc biệt là thị trường tài chính và đề xuất các giải pháp để giảm thiểu mọi tác động bất lợi. Điều này rất quan trọng bởi vì những căng thẳng hiện tại
    gây ra tác động nhiều hơn với châu Á khi mà thị trường tài chính tại các
    quốc gia này vẫn còn non trẻ.
    3 Các nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Châu Á dẫn đến thặng dư thương mại kéo dài, dẫn đến thặng dư cán cân thanh toán, trong bối cảnh ngày nay, sẽ không còn bền vững. Do đó, các quốc gia thặng dư cần phải thực hiện cải cách cơ cấu theo hướng tiêu dùng nội địa cao hơn và tránh xung đột thương mại và các hàng rào thuế quan có thể, và mất giá tiền tệ cạnh tranh. Hệ thống tiền tệ quốc tế đòi hỏi sự cân bằng lớn hơn trong thương mại và thanh toán mà không phụ thuộc quá mức vào một loại tiền tệ dự trữ chi phối. Các biện pháp trừng phạt và căng thẳng thương mại hiện nay hướng đến sự cần thiết phải nỗ lực phối hợp quốc tế tốt hơn cho các thỏa thuận tiền tệ để giúp duy sự ổn định trong thanh toán toàn cầu và thị trường tài chính quốc tế.

    THANH DUNG

    • Tags: