Chiến tranh thương mại Trung – Mỹ khó khăn và thách thức cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam
  • Cuộc chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc leo thang cho đến ngày 24-9 với việc Mỹ áp thuế 10% lên 200 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đã được nhiều chuyên gia cảnh báo về rủi ro hàng Trung Quốc chuyển tải sang Việt Nam né thuế

    Tại Hội thảo Cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung: Triển vọng và rủi ro với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam diễn ra tại TPHCM, ông Nguyễn Xuân Thành – Giám đốc Phát triển (ĐH Fulbright Việt Nam), cho rằng thuật ngữ “transhipment” (hàng chuyển tải), chỉ hàng Trung Quốc xuất sang Việt Nam rồi dán nhãn Việt Nam và xuất khẩu sang Mỹ để né thuế.

    “Nếu không kiểm soát và ngăn chặn hoạt động này, sẽ làm cho Việt Nam trở thành tâm điểm để Mỹ tấn công thương mại. Vừa qua, thép Việt Nam nhưng có xuất xứ Trung Quốc là một điển hình bị Mỹ đánh thuế lên đến 450%, bao gồm 199,76% thuế chống bán phá giá và 256,44% thuế đối kháng”, ông Thành cho biết.

    Vị chuyên gia này còn khẳng định rằng, một khi cơ quan thương mại Hoa Kỳ phát hiện dấu hiệu transhipment thì các doanh nghiệp bị trừng phạt là ở Việt Nam, và không chỉ doanh nghiệp mà còn là một nhóm sản phẩm. Việc đánh thuế cao ảnh hưởng đến uy tín, dễ đưa Việt Nam vào tầm ngắm của Mỹ vì thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ khá lớn.

    TS Trần Du Lịch – Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cũng cho rằng từ những việc làm rất nhỏ như doanh nghiệp trong nước đem khoai tây của Trung Quốc về Đà Lạt nhuộm “là một cách tự giết mình” và doanh nghiệp không thể nói rằng mình không hiểu biết về pháp luật.

    Bên cạnh đó, ông Lịch nhận định chiến tranh thương mại Mỹ – Trung sẽ chứng kiến một dòng vốn dịch chuyển từ Trung Quốc sang các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

    Tuy nhiên, điều mà chuyên gia này lo ngại là chi phí logistics ở Việt Nam quá đắt, việc đầu tư còn dàn trải, nỗ lực cải cách thể chế rất nhiều nhưng vẫn hạn chế và không thể hy sinh thị trường để lấy công nghệ nhập khẩu.

    Ông Nguyễn Xuân Thành cho biết trong 818 dòng sản phẩm mà Trung Quốc chịu thuế trừng phạt thì các mặt hàng tương tự của Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ năm 2017 chỉ có giá trị 1,2 tỉ USD và 5 tháng đầu năm 2018 cũng chỉ đạt 545 triệu USD.

    Vì thế, cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng gia tăng xuất khẩu sang Mỹ khi hàng Trung Quốc chịu thuế là không đáng kể. Hơn thế nữa, những sản phẩm bị đánh thuế là hàng trung gian như máy móc, thiết bị cơ khí, phương tiện vận tải chứ không phải hàng tiêu dùng, nên nếu Trung Quốc không xuất khẩu được sang Mỹ thì cũng khó tìm đường đến Việt Nam.

    Theo ông Thành, khi đợt trừng phạt thương mại thứ ba của Hoa Kỳ có hiệu lực thì nông thủy sản là nhóm hàng quan trọng chịu tác động. Trong 13 tỷ USD tất cả các sản phẩm Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ, nông sản và thủy sản có giá trị 2,9 tỷ USD, chiếm tới 22,1%, chỉ đứng sau hàng nội thất.

    “Trong 2,9 tỷ hàng nông sản Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ và cạnh tranh với hàng Trung Quốc thì thủy sản là nhóm hàng hưởng lợi từ việc các sản phẩm tương tự của Trung Quốc bị áp thuế cao hơn”, ông Nguyễn Xuân Thành nói.

    Theo các chuyên gia, Việt Nam hiện đứng thứ 5 trong các nền kinh tế có thặng dư thương mại lớn nhất với Hoa Kỳ (32 tỉ USD theo tính toán của Hải quan Việt Nam, 38 tỉ USD theo phía Hoa Kỳ năm 2017), chỉ sau Trung Quốc (376 tỉ USD), EU (151 tỉ USD), Mexico (71 tỉ USD) và Nhật Bản (69 tỉ USD). Trung Quốc, EU và Mexico đều đã bị Hoa Kỳ thực hành chính sách áp thuế nhập khẩu. Nhật Bản cũng đang chịu sức ép để đám phán thương mại với Hoa Kỳ nếu không sẽ bị Hoa Kỳ áp thuế đối với xe ô-tô.

    Cũng tại Hội thảo, các chuyên gia đã hướng dẫn cách thức để các doanh nghiệp có thể đàm phán điều khoản trọng tài với đối tác trong hợp đồng giữa các bên, kể cả khi chưa phát sinh hoặc đã phát sinh tranh chấp và cách ứng xử khi giải quyết tranh chấp thương mại với sự hỗ trợ của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam.

     

    THANH DUNG
    • Tags: